Więzadło krzyżowe przednie ACL – anatomia

Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego ACL jest numerem jeden jeśli chodzi o najczęstszą przyczynę wykonywania zabiegów operacyjnych z powodu niestabilności stawu kolanowego. Więzadło krzyżowe przednie  jest drugim najczęściej uszkadzającym się więzadłem w kolanie.

Więzadło krzyżowe przednie składa się z dwóch pęczków:

  • przednio-przyśrodkowego
  • tylno-bocznego

Więzadło krzyżowe przednie przebiega od przyśrodkowej powierzchni kłykcia bocznego kości udowej do przyśrodkowej części wyniosłości międzykłykciowej kości piszczelowej. Więzadło biegnie skośnie w dół i przyśrodkowo.

 

 


Więzadło krzyżowe przednie ACL – funkcja

 

Więzadło krzyżowe przednie stabilizuje staw kolanowy w dwóch płaszczyznach:

  • strzałkowej, zapobiegając wysuwaniu się piszczeli do przodu względem kości udowej przy ruchu od zgięcia do wyprostu. Za stabilizację w płaszczyźnie strzałkowej odpowiada głównie pęczek przednio-przyśrodkowy więzadła krzyżowego przedniego
  • rotacyjnej (ruch pivotu)

Za stabilizacje w tej płaszczyźnie odpowiada pęczek tylno-boczny.  Niestabilności w tej płaszczyźnie nie udaje się kontrolować za pomocą mięśni. Niestabilność w płaszczyźnie rotacyjnej występuje rzadko.

Czasami dochodzi do uszkodzenia tylko jednego pęczka więzadła krzyżowego przedniego.  W takim przypadku w zależności od tego który pęczek został uszkodzony występuje określony rodzaj niestabilności kolana.

 

 


Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego ACL

 

Więzadło krzyżowe przednie jest drugim najczęściej uszkadzającym się więzadłem w kolanie. Jednocześnie jest numerem jeden jeśli chodzi o najczęstszą przyczynę wykonywania zabiegów operacyjnych z powodu niestabilności stawu kolanowego.

Zdecydowana większość to uszkodzenia przyczepu udowego. Urwania przyczepu piszczelowego zdarzają się rzadko i występują głównie u dzieci. Najczęściej towarzyszy im oderwanie przyczepu kostnego więzadła.

Bardzo często uszkodzeniu więzadła krzyżowego przedniego towarzyszy również uszkodzenie więzadła pobocznego piszczelowego. Więzadło poboczne piszczelowe może zostać uszkodzone w różnym stopniu:

  • I stopień – naciągnięcie (wydłużenie części włókien, możliwy krwiak)
  • II stopień – naderwanie (część włókien zostaje naderwana, możliwy krwiak)
  • III stopień – całkowite zerwanie

Najczęściej więzadło poboczne uszkadza się w I lub II stopniu.

Często uszkodzeniu więzadła krzyżowego przedniego towarzyszy też uszkodzenie łąkotki przyśrodkowej. Takie uszkodzenie wszystkich trzech struktur, czyli: więzadła krzyżowego przedniego, więzadła pobocznego piszczelowego i łąkotki przyśrodkowej nazywa się nieszczęśliwą triadą O’Donoghue.

 

 


Uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego ACL – przyczyny

 

Przyczyną uszkodzenia więzadła krzyżowego przedniego jest w większości przypadków uraz skrętny, najczęściej w ruchu pivota (skręcenie kolana do wewnątrz przy lekko ugiętej nodze). Uszkodzeniu może uleć jeden lub oba pęczki więzadła. Ten typ uszkodzeń jest typowy dla sportów, w których często wykonuje się ruchy skrętne kolanem, np. koszykówka, piłka ręczna, tenis.

Uszkodzenia więzadła krzyżowego można podzielić na uszkodzenia świeże i przewlekłe .

 

 

Autor: Rafał Mikusek – ortopeda traumatolog