Spis treści
ToggleCzym jest palec zatrzaskujący?
Palec zatrzaskujący (ang. trigger finger) to schorzenie ścięgien zginaczy palców. Powoduje ono ból oraz ograniczenie ruchomości palca, który może przeskakiwać lub blokować się w zgięciu, wymagając użycia drugiej ręki do jego wyprostowania.
Budowa anatomiczna a palec zatrzaskujący
Przedramiona zawierają mięśnie zginacze, które umożliwiają zginanie palców. Długie, przypominające sznury struktury zwane ścięgnami łączą te mięśnie z kośćmi palców i kciuka. Każde ścięgno otacza pochewka ścięgna, która umożliwia jego płynne ślizganie się podczas ruchu palców. Pochewka jest utrzymywana przez pasma tkanki zwane troczkami, które przytrzymują ścięgno blisko kości, zapewniając jego optymalne funkcjonowanie.
W przypadku palca zatrzaskującego troczek u podstawy palca staje się zapalony i obrzęknięty, utrudniając przesuwanie się ścięgna. Z czasem ścięgno może również obrzęknąć i utworzyć guzek w pobliżu troczka. Podczas zginania palca obrzęknięty obszar ścięgna może powodować uczucie zatrzaskiwania lub przeskakiwania. W zaawansowanym stadium schorzenia guzek może utknąć w troczku i tym samym spowodować, że ścięgno zostanie unieruchomione, a palec zablokowany w pozycji zgiętej.
Objawy palca zatrzaskującego
- Ból u podstawy palca.
- Przeskakiwanie palca podczas jego prostowania.
- Trudności z prostowaniem palca, w zaawansowanych przypadkach wymagana jest pomoc drugiej ręki.
- Guzek u podstawy chorego palca.
- Sztywność i ograniczona ruchomość palca.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Bezpośrednią przyczyną schorzenia jest pogrubienie ścięgna zginacza, które przechodzi przez tunel zwany troczkiem. Może ono wynikać z:
- Przeciążenia dłoni, wynikającego z powtarzających się ruchów chwytania lub pracy manualnej.
- Chorób przewlekłych, takich jak cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów czy dna moczanowa.
- Stanów zapalnych pochewki ścięgna, prowadzących do jej obrzęku i pogrubienia.
- Zmian zwyrodnieniowych związanych z wiekiem, osłabiających elastyczność tkanek.
Diagnostyka
Rozpoznanie palca zatrzaskującego opiera się na:
- Wywiadzie medycznym i badaniu klinicznym, podczas którego lekarz ocenia ruchomość palca oraz obecność bólu i przeskakiwania ścięgna.
- Badaniu ultrasonograficznym (USG), które może wykazać pogrubienie ścięgna i troczka oraz obecność stanu zapalnego.
Leczenie palca zatrzaskującego
Leczenie zachowawcze
W początkowej fazie choroby stosuje się metody nieinwazyjne, takie jak:
- Odpoczynek i unikanie przeciążenia chorego palca.
- Farmakoterapia – stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych (np. Ibuprofen).
- Fizykoterapia, np. ultradźwięki czy jonoforeza, mające na celu zmniejszenie stanu zapalnego.
- Zastrzyki sterydowe, które redukują obrzęk i ból.
- Unieruchomienie palca.
Leczenie chirurgiczne
Jeśli leczenie zachowawcze nie przynosi poprawy, zaleca się zabieg operacyjny. Polega on na:
- Wykonaniu niewielkiego nacięcia na dłoni w okolicy podstawy chorego palca.
- Przecięciu troczka uwalniające ścięgno.
- Zamknięciu nacięcia szwami i zabezpieczeniu opatrunkiem.
Zabieg trwa około 10–15 minut i zazwyczaj wykonywany jest w trybie chirurgii jednego dnia, w znieczuleniu regionalnym (BIRA) lub krótkim dożylnym. Szwy zdejmuje się po 3 tygodniach.
Powrót do sprawności
Po operacji pacjent może wrócić do normalnej aktywności w ciągu kilku tygodni. W większości przypadków rehabilitacja nie jest konieczna, jednak w niektórych sytuacjach zaleca się ćwiczenia usprawniające ruchomość palca oraz terapię manualną. Najczęściej jest ona konieczna w przypadkach, gdy choroba była długo nieleczona. Wtedy po operacji może pozostać lekki przykurcz palca. Po zastosowaniu rehabilitacji przykurcz palca po pewnym czasie ustępuje.
Podsumowanie
Palec zatrzaskujący to schorzenie, które może powodować ból i ograniczenie ruchomości palca. W początkowych stadiach skuteczne mogą być metody zachowawcze, natomiast w przypadkach zaawansowanych konieczne jest leczenie chirurgiczne. Wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie pozwalają na pełne przywrócenie funkcji palca.
Autor: Rafał Mikusek – ortopeda traumatolog