Niestabilność bicepsa występuje wtedy, gdy biceps w swoim przebiegu śródstawowym przesuwa się w nieprawidłowe miejsce i uszkadza troczki (strukturę stabilizująca biceps na jego przebiegu śródstawowym), a następnie ścięgno mięśnia podłopatkowego lub nadgrzebieniowego.
Niestabilność bicepsa cechuje się niezbyt charakterystycznymi objawami podobnymi do zapalenia bicepsa, czyli bólem z przodu ramienia. Ból może się nasilać, gdy dodatkowo dojdzie do zapalenia bicepsa. W związku z tym, że biceps z jednej strony przyczepia się na panewce stawu ramiennego, a z drugiej do przedramienia, ból może pojawić się również przy ruchach przedramieniem (np. przy naciskaniu na klamkę, zmianie biegów w samochodzie). Charakterystyczny jest objaw przeskakiwania w stawie ramiennym.
Niestabilność bicepsa leczy się wyłącznie operacyjnie – metodą artroskopową. Jeżeli uszkodzonych jest powyżej 50% bicepsa wykonuje się zabieg tenotomii lub tenodezy.
Niestabilność bicepsa można leczyć wykonując zabieg tenotomii, który polega na odcięciu przyczepu nadpanewkowego ścięgna głowy długiej bicepsa. Odcięty biceps zsuwa się poniżej linii stawu ramiennego do rowka międzyguzkowego i skleja z pozostałymi tkankami, podejmując swoją funkcję. Ponieważ ścięgno drugiej głowy mięśnia dwugłowego jest nieuszkodzone ubytek siły mięśniowej po tym zabiegu to około 20%. Ten zabieg wykonuje się u osób starszych, które nie potrzebują już tak dużej siły mięśniowej w ręku, czyli u kobiet powyżej 45 roku życia i u mężczyzn powyżej 65 roku życia. U bardzo szczupłych kobiet, które przywiązują dużą wagę do swojego wyglądu, czasem zamiast zabiegu tenotomii wykonuje się tenodezę. Związane jest to z tym, że u osób szczupłych po tenotomii może wystąpić niepożądany efekt kosmetyczny w postaci widocznej deformacji (uwypukli się biceps). Zabieg tenotomii wiąże się ze znacznie krótszą rehabilitacją w porównaniu do zabiegu tenodezy.
Orientacyjny czas zabiegu: 1 godzina
Typ znieczulenia: ogólne dotchawicze
Pobyt w szpitalu: Pacjent przychodzi do szpitala w dniu zabiegu. Wszystkie badania oraz konsultacja anestezjologiczna wykonywane są wcześniej. Jeśli nie ma żadnych powikłań następnego dnia po operacji pacjent dostaje instruktaż rehabilitacji i jest wypisywany do domu.
Pierwsza kontrola poszpitalna i zdjęcie szwów jest po 7 dniach. Na wizycie pacjent dostaje skierowanie na rehabilitację.
Przez pierwszy tydzień po operacji pacjent przyjmuje leki przeciwbólowe. Zazwyczaj nie ma konieczności podawania leków przeciwkrzepliwych ani antybiotyku. Operowany bark powinien być chłodzony co 2–3 godziny przez 10–15 minut, dzięki czemu zmniejsza się obrzęk i dolegliwości bólowe. Operowana kończyna powinna być unieruchomiona przez cały czas w ortezie ramiennej.
Pierwszego dnia po operacji bark może być mocno spuchnięty. Opuchlizna zmniejsza się zazwyczaj w ciągu 48 godzin.
Operowana kończyna powinna być unieruchomiona do momentu ustąpienia dolegliwości bólowych.
Rehabilitacja w 2–6 tygodniu:
Kontrola lekarska w szóstym tygodniu od operacji. Jeśli była wykonywana tylko tenotomia bicepsa, większość pacjentów odzyskuje pełną sprawność barku i nie wymaga dalszej rehabilitacji.
Niestabilność bicepsa można leczyć wykonując zabieg tenodezy, który polega na odcięciu i przeniesieniu przyczepu bicepsa poniżej linii stawu ramiennego, czyli do guzka międzypanewkowego. Ten zabieg wykonuje się u kobiet poniżej 45 roku życia i u mężczyzn poniżej 65 roku życia, czyli u osób młodych, aktywnych lub wykonujących pracę fizyczną.
Orientacyjny czas zabiegu: 2 godziny
Typ znieczulenia: ogólne dotchawicze
Pobyt w szpitalu: Pacjent przychodzi do szpitala w dniu zabiegu. Wszystkie badania oraz konsultacja anestezjologiczna wykonywane są wcześniej. Jeśli nie ma żadnych powikłań, następnego dnia po operacji pacjent dostaje instruktaż rehabilitacji i jest wypisywany do domu.
Pierwsza kontrola poszpitalna i zdjęcie szwów jest po 7 dniach. Na wizycie pacjent dostaje skierowanie na rehabilitację.
Przez pierwszy tydzień po operacji pacjent przyjmuje leki przeciwbólowe. Zazwyczaj nie ma konieczności podawania leków przeciwkrzepliwych ani antybiotyku. Operowany bark powinien być chłodzony co 2–3 godziny przez 10–15 minut, dzięki czemu zmniejsza się obrzęk i dolegliwości bólowe. Operowana kończyna powinna być unieruchomiona przez cały czas w ortezie ramiennej.
Pierwszego dnia po operacji bark może być mocno spuchnięty. Opuchlizna zmniejsza się zazwyczaj w ciągu 48 godzin.
Operowana kończyna powinna być unieruchomiona w ortezie ramiennej zdejmowanej tylko na czas rehabilitacji.
Rehabilitacja w 2–4 tygodniu:
Kontrola lekarska czwartym tygodniu od operacji. Lekarz ocenia stopień zaniku mięśniowego i zakres ruchu w stawie ramiennym oraz zleca kolejną rehabilitację. Zdejmowana jest orteza. Po 6 tygodniach większość pacjentów jest w stanie jeździć samochodem i pracować przy komputerze.
Rehabilitacja w 4–8 tygodniu:
Ćwiczenia wykonywane samodzielnie przez pacjenta:
Rehabilitacja z fizjoterapeutą:
W tym okresie większość pacjentów nie wymaga rehabilitacji z fizjoterapeutą, odzyskuje 90% zakresu ruchu w stawie ramiennym. Pełną sprawność i ruchomość barku pacjenci ci odzyskują po kolejnych 3 miesiącach, ćwicząc samodzielnie w domu. Powrót do sportu oraz wykonywania ruchów podobnych do rzutu piłką bejsbolową jest możliwy po 6 miesiącach od operacji.
Autor: Rafał Mikusek – ortopeda traumatolog
