Więzadło krzyżowe przednie ACL znajduje się wewnątrz stawu kolanowego. Odpowiada za stabilizację kolana, szczególnie w ruchach skrętnych i przy nagłych zmianach kierunku. Zerwanie ACL jest jedną z najczęstszych poważnych kontuzji kolana w sporcie. Ten typ uszkodzenia jest typowy dla sportów, w których często wykonuje się ruchy skrętne kolanem, np. piłki nożnej, ręcznej, narciarstwa, koszykówki czy tenisa. Objawia się nagłym poczuciem utraty stabilności w kolanie, słyszalnym „trzaskiem”, bólem, obrzękiem, a następnie niestabilnością.
W przypadku świeżego zerwania ACL więzadło może wygoić się samoistnie, jeśli zastosuje się metodę Cross Bracing umożliwiającą naturalne zbliżenie końców więzadła.
Do niedawna panowało przekonanie, że zerwane więzadło krzyżowe przednie ACL nie może się samo zagoić i niemal zawsze wymaga operacji rekonstrukcji więzadła. Jednak nowe badania pokazują, że w niektórych sytuacjach więzadło może wygoić się naturalnie – przy zastosowaniu odpowiedniego leczenia.
W mojej praktyce lekarskiej wykorzystuję tę nową metodę leczenia od stycznia 2024. Metodę Cross Bracing zastosowałem już u około 30 pacjentów. U około 90 procent z nich doszło do wygojenia więzadła krzyżowego przedniego ACL po 3 miesiącach.
Leczenie Cross Bracing polega na unieruchomieniu kolana w ortezie zgiętej pod kątem 90°, dzięki czemu końce zerwanego więzadła mają szansę się zrosnąć, a następnie na stopniowym zwiększaniu zakresu ruchu i rehabilitacji.
Dlaczego kolano musi być unieruchomione pod kątem 90°? Ponieważ w tej pozycji końce zerwanego więzadła znajdują się najbliżej siebie i dzięki temu mają większą szansę na połączenie i wygojenie. W kolejnych tygodniach stopniowo zwiększa się zakres ruchu, aby kolano wracało do normalnej funkcji. Jednocześnie pacjent cały czas przechodzi rehabilitację – ćwiczenia wzmacniające mięśnie, poprawiające równowagę i kontrolę nad kolanem.
Opracowanie tej metody zostało opisane w https://journal.aspetar.com/en/archive/volume-12-targeted-topic-rehabilitation-after-acl-injury/the-cross-bracing-protocol
Całe leczenie trwa około 12 tygodni i obejmuje stopniowe przywracanie ruchomości kolana oraz wzmocnienie mięśni pod okiem fizjoterapeuty.
Badania wykazują, że nawet 90 % pacjentów osiąga wygojenie więzadła ACL po 3 miesiącach leczenia metodą Cross Bracing, unikając operacji.
W badaniu opublikowanym w https://bjsm.bmj.com/content/57/23/1490, w którym uczestniczyło 80 pacjentów z zerwanym więzadłem krzyżowym przednim ACL, aż 9 na 10 osób miało w rezonansie magnetycznym oznaki gojenia więzadła po 3 miesiącach.
Z punktu widzenia pacjenta oznacza to, że:
Warto jednak pamiętać, że około 14% pacjentów w ciągu pierwszego roku doznało ponownego urazu ACL i musiało poddać się operacji.
W mojej praktyce lekarskiej stosuję metodę Cross Bracing od początku 2024 roku i wykorzystałem ją dotychczas u około 30 pacjentów. U zdecydowanej większości – około 90% – więzadło krzyżowe przednie ACL uległo wygojeniu, co potwierdziły badania rezonansu magnetycznego. Również w badaniu klinicznym kolana nie wykazywały już cech niestabilności.
Metoda Cross Bracing jest przeznaczona dla pacjentów ze świeżym urazem więzadła krzyżowego przedniego (ACL), którzy zgłoszą się do lekarza w ciągu 14 dni od kontuzji, mogą nosić ortezę zgodnie z zaleceniami oraz są gotowi do regularnej rehabilitacji.
Nie wszyscy jednak mogą być leczeni w ten sposób. Jeśli doszło do poważniejszych uszkodzeń w kolanie (np. złamania, uszkodzeń łąkotki), lekarz może od razu zalecić operację.
👉 Chcesz sprawdzić, czy kwalifikujesz się do leczenia metodą Cross Bracing?
Umów się na konsultację do dr Rafała Mikuska, który jako jeden z pierwszych lekarzy w Polsce rozpoczął leczenie uszkodzonego więzadła krzyżowego przedniego ACL tą metodą.
📍 Enel-Sport, ul. Łazienkowska 3, Warszawa
📞 Rejestracja: 22 161 16 16
🌐 enelsport.pl
Metoda Cross Bracing to innowacyjna i coraz częściej opisywana alternatywa dla operacji przy świeżym zerwaniu ACL. W badaniach aż 90% pacjentów miało oznaki gojenia więzadła już po 3 miesiącach.
Choć nie jest to rozwiązanie dla wszystkich, dla wybranych pacjentów może być szansą na zachowanie własnego więzadła i uniknięcie operacji. Ostateczną decyzję o leczeniu zawsze podejmuje lekarz ortopeda po dokładnej analizie urazu i stanu pacjenta. Zastosowana metoda nie wyklucza leczenia operacyjnego w przypadku niepowodzenia lub nawrotowej niestabilności.
Więcej szczegółów na temat badań nad metodą Cross Bracing można znaleźć w publikacjach: https://bjsm.bmj.com/content/57/23/1490 oraz https://journal.aspetar.com/en/archive/volume-12-targeted-topic-rehabilitation-after-acl-injury/the-cross-bracing-protocol
Czy metoda Cross Bracing działa u wszystkich pacjentów?
Nie. Do leczenia metodą Cross Bracing kwalifikują się pacjenci ze świeżym urazem ACL (do 14 dni), którzy stosują się do zaleceń rehabilitacyjnych.
Czy Cross Bracing jest skuteczny u sportowców?
Tak, metoda została opracowana m.in. z myślą o sportowcach. Po odpowiedniej rehabilitacji większość pacjentów wraca do uprawiania sportu.
Ile trwa leczenie metodą Cross Bracing?
Zazwyczaj około 12 tygodni, po czym rozpoczyna się dalsza, bardziej intensywna rehabilitacja.
Czy po leczeniu Cross Bracing można wrócić do sportu?
Tak, większość pacjentów wraca do aktywności po zakończeniu rehabilitacji i odzyskaniu stabilności kolana.
Czy metoda Cross Bracing zastępuje operację ACL?
W wielu przypadkach tak, ale ostateczna decyzja zależy od oceny lekarza ortopedy.
Jakie są ryzyka metody Cross Bracing?
Istnieje ryzyko, że więzadło nie zagoi się w pełni lub dojdzie do ponownego urazu, co może wymagać operacji.
👉 Chcesz sprawdzić, czy kwalifikujesz się do leczenia metodą Cross Bracing?
Umów się na konsultację do dr Rafała Mikuska, który jako jeden z pierwszych lekarzy w Polsce rozpoczął leczenie uszkodzonego więzadła krzyżowego przedniego ACL tą metodą.
📍 Enel-Sport, ul. Łazienkowska 3, Warszawa
📞 Rejestracja: 22 161 16 16
🌐 enelsport.pl
Autor: Rafał Mikusek – ortopeda traumatolog
